Gdy rodzi się dziecko, każda mama chce dla niego jak najlepiej. Jednak, gdy chodzi o karmienie piersią, mimo iż powinna być to czynność bardzo naturalna, wiele współczesnych mam czuje się niepewnie. Często zadają sobie pytanie: czy moje dziecko się najada?

Gdyby pierś była przezroczysta i miała podziałkę – współczesna mama czułaby się pewna.

Jedna mama myśli: „jest spokojny, nie płacze, to się najada”. Inna pomyśli: „płacze, ciągle chce ssać, to pewnie głodny”. Te wskaźniki należą do subiektywnych. Są dzieci, które dużo płaczą i przybierają świetnie na wadze, i takie, które są bardzo spokojne, a niedożywione.

Dlatego opracowano wskaźniki skutecznego karmienia, popularne WSK. Każda mama może dzięki nim obiektywnie ocenić przebieg laktacji. Trzeba tylko obserwacji karmień i dziecka. Dlatego warto od początku prowadzić kontrolę karmień, by na podstawie zapisanych w ciągu doby notatek, ocenić WSK.

Dziecko otrzymuje odpowiednią ilość pokarmu, jeżeli:

  • Ssie pierś prawidłowo i efektywnie, odgłos połykania jest słyszalny przynajmniej przez 10 minut z jednej piersi.
  • Karmień jest 8 – 12 w ciągu doby, z czego przynajmniej 1-2 w nocy.
  • U matki dobrze działa odruch wypływu pokarmu; widać jak rytm ssania staje się miarowy, regularny, z seriami połknięć.
  • Matka odczuwa rozluźnienie piersi po karmieniu, choć jest to wyraźnie odczuwalne w pierwszych tygodniach po porodzie; po 4 tygodniu piersi są mniej napięte przed karmieniami, więc rozluźnienie jest mniej odczuwalne.
  • Dziecko jest zadowolone po karmieniach (zasypia lub spokojnie czuwa), przez przynajmniej 4 godziny w ciągu doby jest aktywne i reaguje na bodźce.
  • Oddaje 3 – 4 lub więcej stolców w ciągu doby, stolce są luźne, papkowate, żółte (od 5 doby). Od około 6 tygodnia stolce mogą pojawiać się raz na kilka dni (nie rzadziej niż 1/10 dni).
  • W ciągu doby moczy przynajmniej 6 pieluch (od 3 doby), mocz jest jasny, bezwonny.
  • W pierwszych dobach występuje fizjologiczna utrata masy ciała maksymalnie do 10% masy urodzeniowej. Najpóźniej po 2 tygodniach noworodek powinien osiągnąć masę urodzeniową.
  • Obserwuje się prawidłowe przyrosty masy ciała.

Normy wzrostu opracowane przez Ruth Lawrence na podstawie długoletnich obserwacji:

  • 26–31 g/dobę w okresie 0–3 mies.
  • 17–18 g/dobę w okresie 3–6 mies.
  • 12–13 g/dobę w okresie 6–9 mies.
  • 9 g/dobę w okresie 9–12 mies.

PAMIĘTAJ:
TEMPO WZRASTANIA DZIECI KARMIONYCH PIERSIĄ JEST NIECO INNE NIŻ DZIECI KARMIONYCH SZTUCZNIE. Z TEGO POWODU DZIECI KARMIONE PIERSIĄ SĄ CZĘSTO NIEPOTRZEBNIE DOKARMIANE, A MAMY ZESTRESOWANE.

W trakcie ważenia należy zwrócić uwagę na:

  • podłoże – ważymy dziecko na wadze stabilnie stojącej, nie przenoszonej ciągle z miejsca w miejsce. Warto ważyć dziecko na tej samej wadze i takie pomiary porównywać. Ważąc na różnych wagach łatwiej o błąd w pomiarach i zaburzenie ich oceny.
  • pieluchę – noworodka i niemowlę należy ważyć bez ubrania i bez pieluszki
  • pora dnia – najlepiej ważyć o jednej porze dnia, jeśli porównuje się wyniki sprzed kilku dni

UWAGA!
Ważna informacja dotycząca noworodków w pierwszych dwóch dobach: częstość karmień jest na ogół mniejsza, bo dziecko jest mało aktywne, zwłaszcza w 1. dobie; ilość zmoczonych pieluch jest niemiarodajna (może w ogóle ich nie być!), dziecko oddaje ciemny stolec (smółkę).

Wiadomo również, że dzieci rosną na długość i zwiększają masę ciała. Rośnie im także obwód główki i klatki piersiowej. Te wszystkie zmiany podczas wzrastania powinny być proporcjonalne. W ciągu pierwszych 6 miesięcy niemowlę rośnie na długość średnio 2,5 cm/miesiąc, a obwód główki powiększa się średnio 1,27 cm/miesiąc. W drugim półroczu tempo spada odpowiednio do 1,27 cm/miesiąc i 0,64 mm/miesiąc. Niemowlęta podwajają masę urodzeniową w 5-6 miesiącu. Po roku są dłuższe o 50%.

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi (nie od razu dokarmiania!)

  • Zmniejszenie masy urodzeniowej o ponad 7%
  • Nieodzyskanie masy urodzeniowej w ciągu 2 tygodni
  • Mniej niż 3 stolce na dobę od 5. doby życia do 6. tygodnia (po 6. tygodniu nie bierze się pod uwagę tego wskaźnika)
  • Mniej niż 6 mokrych pieluch na dobę od 3. doby życia
  • 2 mokre pieluszki w 3.-4. dobie
  • Obliczone dobowe zwiększenie masy ciała odbiega od norm
  • Krzywa wzrostu na siatce centylowej obniżyła się o dwa kanały centylowe

Jeśli nadal nie jesteś pewna, czy Twoje dziecko się najada, wskazana jest wizyta w poradni laktacyjnej (w celu oceny WSK, ewentualnie skorygowania błędów technicznych, stymulacji laktacji czy doboru metody odciągania pokarmu i metody podawania pokarmu dziecku).

Jeśli wskaźniki okażą się nieprawidłowe, konieczna jest wizyta u pediatry (w celu oceny stanu dziecka, wykluczenia choroby, dobrania odpowiedniej mieszanki do ewentualnego dokarmiania, oceny ilościowej dokarmiania).

Źródła:
Warto karmić piersią. I co dalej?, Magdalena Nehring – Gugulska
Wskaźniki skutecznego karmienia, http://pediatria.mp.pl/
Karmienie piersią w teorii i praktyce pod red. Magdaleny Nehring– Gugulskiej, Moniki Żukowskiej – Rubik, Agnieszki Pietkiewicz